تصاویر سه‌بعدی مفهومی‌اند. انتخاب روش با پزشک است؛ محل انجام و دسترسی به دستگاه هنگام نوبت هماهنگ می‌شود.
آشنایی با کاربرد، روش و ابزار
شناخت و بررسی کلیه
شناخت و بررسی کلیه
کلیه؛ شناخت عملکرد و پیگیری بیماری مزمن
تصویر، ساختمان کلیه و واحدهای پالایش آن را به‌صورت مفهومی نشان می‌دهد. کلیه‌ها مواد زائد و آب اضافی را دفع می‌کنند و در تنظیم مواد معدنی و فشارخون نقش دارند. در بیماری مزمن کلیه، آسیب یا کاهش عملکرد برای مدتی طولانی ادامه دارد؛ ممکن است در مراحل اولیه علامت واضحی وجود نداشته باشد.
پزشک روند آزمایش‌های خون و ادرار، بیماری‌های همراه و داروها را بررسی می‌کند. هدف مراقبت، شناخت علت، پایش تغییرات و کاهش عوامل آسیب‌رسان است. برنامهٔ پیگیری و نیاز به درمان با مرحلهٔ بیماری و شرایط فرد تنظیم می‌شود؛ یک نتیجهٔ آزمایش به‌تنهایی همهٔ وضعیت را مشخص نمی‌کند.
این موضوع چگونه بررسی می‌شود؟
مرور سابقه و داروها
بررسی روند عملکرد و آلبومین ادرار
تنظیم برنامهٔ مراقبت و پیگیری
ابزار و بررسی‌های مرتبط
شرح حال، کراتینین، eGFR، آلبومین ادرار و پایش فشارخون
تصویر، نمونه‌های خون و ابزار آزمایشگاهی را نشان می‌دهد. کراتینین یکی از مواد اندازه‌گیری‌شده در خون است و برای برآورد میزان پالایش کلیه یا eGFR به کار می‌رود. نتیجهٔ آزمایش به پزشک کمک می‌کند عملکرد کلیه را در کنار شرایط فرد بررسی کند.
نمونهٔ خون در آزمایشگاه گرفته می‌شود و گزارش با نتیجه‌های قبلی مقایسه می‌گردد. تغییرات ممکن است نیازمند بررسی بیشتر باشند؛ سن، وضعیت عضلات، بیماری‌های همراه و بعضی داروها در تفسیر اهمیت دارند. آزمایش ادرار هم برای شناخت آسیب کلیه مکمل این بررسی است.
ظرف نمونه و دستگاه آزمایشگاهی در تصویر به بررسی ادرار مربوط‌اند. آزمایش ادرار می‌تواند اطلاعاتی دربارهٔ خون، پروتئین یا نشانه‌های عفونت بدهد. نسبت آلبومین به کراتینین ادرار، میزان نشت یک نوع پروتئین را بررسی می‌کند؛ این یافته برای مراقبت کلیه اهمیت دارد.
نمونه طبق دستور آزمایشگاه جمع‌آوری می‌شود. پزشک نتیجه را با علائم، آزمایش خون و سوابق مقایسه می‌کند و گاهی تکرار آزمایش لازم است. وجود کف در ادرار به‌تنهایی تشخیص نیست و مشاهدهٔ خون یا پروتئین نیاز به تفسیر و یافتن علت دارد.
این موضوع چگونه بررسی می‌شود؟
جمع‌آوری نمونه طبق دستور آزمایشگاه
بررسی ادرار و آلبومین در صورت تجویز
ارزیابی علت و نیاز به تکرار
ابزار و بررسی‌های مرتبط
ظرف نمونه، آزمایش کامل ادرار و نسبت آلبومین به کراتینین
تصویر، دستگاه سونوگرافی و پروب آن را کنار مدل کلیه نشان می‌دهد. سونوگرافی با امواج صوتی تصویری از کلیه و دستگاه ادراری می‌سازد. اندازه و شکل کلیه، بعضی سنگ‌ها، کیست‌ها یا اتساع ناشی از مشکل در خروج ادرار می‌توانند در این بررسی دیده شوند.
پروب روی پوست حرکت می‌کند و تصاویر ثبت می‌شوند؛ این روش از اشعهٔ یونیزان استفاده نمی‌کند. آمادگی، مانند وضعیت مثانه، به نوع بررسی بستگی دارد و از مرکز انجام‌دهنده دریافت می‌شود. گزارش در کنار شرح حال و آزمایش‌ها تفسیر می‌گردد و برای همهٔ مشکلات کلیه کافی نیست.
سنگ کوچک در مدل برش‌خوردهٔ کلیه، تجمع مواد معدنی در مسیر ادرار را نشان می‌دهد. سنگ ممکن است با درد پهلو، خون در ادرار یا نشانه‌های ادراری همراه باشد. اندازه، محل و وجود انسداد یا عفونت در انتخاب مسیر درمان اهمیت دارند.
شرح حال، آزمایش و تصویربرداری به شناخت وضعیت کمک می‌کنند. در سنگ‌های تکرارشونده ممکن است بررسی ترکیب سنگ یا ادرار درخواست شود. پیشگیری با نوع سنگ و شرایط کلیه هماهنگ می‌شود؛ بعضی افراد به ارجاع اورولوژی و اقدام درمانی نیاز دارند. تب همراه درد پهلو نیازمند ارزیابی فوری است.
این موضوع چگونه بررسی می‌شود؟
مرور درد و گزارش تصویربرداری
بررسی نوع سنگ و عوامل تکرار
تعیین درمان یا ارجاع و برنامهٔ پیشگیری
ابزار و بررسی‌های مرتبط
آزمایش ادرار، سونوگرافی یا CT در صورت نیاز و بررسی سنگ
مدل کلیه و مثانه و ظرف کشت در تصویر به عفونت دستگاه ادراری مربوط‌اند. عفونت کلیه ممکن است با تب، درد پهلو، لرز یا سوزش ادرار همراه باشد. برای تعیین محل و شدت عفونت، علائم و وضعیت عمومی فرد باید بررسی شوند.
آزمایش ادرار و گاهی کشت یا تصویربرداری به تصمیم پزشک کمک می‌کنند. درمان بر اساس شرایط و نتیجه‌ها انتخاب می‌شود؛ مصرف خودسرانهٔ آنتی‌بیوتیک می‌تواند تشخیص و درمان را دشوار کند. در عفونت‌های مکرر، علت زمینه‌ای و نیاز به ارجاع هم بررسی می‌شود.
گلوکومتر کنار مدل کلیه یادآور ارتباط قند خون و سلامت کلیه است. دیابت می‌تواند به واحدهای پالایش کلیه آسیب بزند. برای یافتن تغییرات، بررسی عملکرد کلیه و آلبومین ادرار اهمیت دارد؛ ممکن است فرد در ابتدا نشانه‌ای احساس نکند.
نفرولوژی و تیم درمان دیابت، روند قند، فشارخون و آزمایش‌ها را کنار هم مرور می‌کنند. برنامهٔ درمان و داروها با وضعیت کلیه هماهنگ می‌شود و پیگیری منظم برای ارزیابی پاسخ ضروری است. هدف‌ها و تغییر دارو باید با پزشک تعیین شوند.
این موضوع چگونه بررسی می‌شود؟
مرور قند و درمان فعلی
بررسی عملکرد کلیه و آلبومین ادرار
هماهنگی برنامه با تیم درمان
ابزار و بررسی‌های مرتبط
گلوکومتر، آزمایش‌های قند، کراتینین و آلبومین ادرار
فشارسنج بازویی و مدل کلیه در تصویر، ارتباط این دو را نشان می‌دهند. فشارخون بالا می‌تواند به کلیه آسیب بزند و بیماری کلیه هم ممکن است کنترل فشارخون را دشوار کند. اندازه‌گیری درست و مرور روند عددها برای تصمیم درمانی مفید است.
پزشک اندازه‌گیری‌های خانه یا مطب، داروها و آزمایش‌های کلیه را بررسی می‌کند. هدف فشارخون و برنامهٔ دارویی برای هر فرد تعیین می‌شود. اندازهٔ مناسب بازوبند و روش صحیح اندازه‌گیری اهمیت دارند؛ تغییر درمان صرفاً بر اساس یک عدد یا بدون هماهنگی مناسب نیست.
این موضوع چگونه بررسی می‌شود؟
ثبت اندازه‌گیری‌های صحیح
مرور داروها و آزمایش‌های کلیه
تنظیم هدف و برنامهٔ پیگیری
ابزار و بررسی‌های مرتبط
فشارسنج بازویی، ثبت فشارخون و آزمایش‌های عملکرد کلیه
مدل کلیه، نمونه‌های آزمایش و آب در تصویر به نقش کلیه در تعادل مایعات و مواد معدنی اشاره دارند. اختلال عملکرد کلیه می‌تواند دفع آب و تنظیم موادی مانند پتاسیم را تغییر دهد. بعضی اختلال‌ها تنها در آزمایش مشخص می‌شوند و باید با شرایط فرد بررسی شوند.
پزشک آزمایش‌ها، وزن، ورم، داروها و وضعیت درمان را مرور می‌کند. مقدار مناسب مایعات و محدودیت‌های غذایی برای همه یکسان نیست و در دیالیز یا بیماری پیشرفته باید فردی تنظیم شود. برنامهٔ مراقبت با نتیجهٔ آزمایش و نظر تیم درمان بازبینی می‌شود.
تصویر، مدل کلیه و هدایت سونوگرافی را به‌صورت مفهومی نشان می‌دهد؛ تصویربرداری به انتخاب مسیر نمونه‌برداری کمک می‌کند. در بعضی بیماری‌ها، نمونهٔ کوچکی از بافت برای بررسی زیر میکروسکوپ گرفته می‌شود. این روش زمانی مطرح است که نتیجهٔ خون و ادرار برای شناخت علت یا انتخاب درمان کافی نباشد.
در روش سوزنی، تیم متخصص با هدایت تصویربرداری و بی‌حسی نمونه می‌گیرد و پس از آن فرد تحت مراقبت قرار می‌گیرد. سابقهٔ خونریزی و داروها پیش از اقدام بررسی می‌شوند. احتمال خونریزی و نیاز به مراقبت بعدی توضیح داده می‌شود؛ آمادگی و تغییر دارو فقط طبق دستور تیم انجام‌دهنده است.
دستگاه، صافی و لوله‌های تصویر اجزای مفهومی همودیالیز هستند. خون از مسیر دسترسی عروقی به صافی خارج از بدن می‌رود؛ بخشی از مواد زائد و آب اضافی برداشته می‌شود و خون بازمی‌گردد. دیالیز بخشی از کار کلیه را جبران می‌کند و همهٔ عملکردهای آن را جایگزین نمی‌کند.
آمادگی و انتخاب زمان شروع با نفرولوژی و مرکز دیالیز هماهنگ می‌شوند. در جلسات، وضعیت عمومی و عملکرد دسترسی پایش می‌گردد. آزمایش‌ها، داروها، تغذیه و مایعات در پیگیری اهمیت دارند؛ برنامه و مدت جلسات با شرایط فرد تعیین می‌شوند.
تصویر، دستگاه تعویض محلول، کیسه و کاتتر را کنار مدل مفهومی شکم نشان می‌دهد. در دیالیز صفاقی، محلول از کاتتر وارد حفرهٔ شکم می‌شود و پوشش داخلی شکم در تبادل مواد نقش دارد؛ محلول مصرف‌شده سپس تخلیه و جایگزین می‌شود.
تعویض‌ها می‌توانند دستی یا با دستگاه انجام شوند. انتخاب این روش به وضعیت فرد، امکان آموزش و شرایط زندگی وابسته است. آموزش بهداشت، مراقبت از کاتتر و پیگیری با مرکز دیالیز ضروری است. درد شکم، تب یا کدر شدن محلول خروجی باید سریع با تیم درمان مطرح شود.
این موضوع چگونه بررسی می‌شود؟
ارزیابی مناسب‌بودن روش و کارگذاری کاتتر
آموزش تعویض محلول و بهداشت
پایش درمان و نشانه‌های عفونت
ابزار و بررسی‌های مرتبط
کاتتر صفاقی، کیسه‌های محلول و دستگاه سیکلر در روش خودکار
مدل بازو و ابزارهای تصویر، انواع دسترسی عروقی را به‌صورت مفهومی نشان می‌دهند. فیستول از اتصال شریان و ورید ساخته می‌شود؛ گرافت یک مسیر مصنوعی میان آن‌هاست و کاتتر راه دیگری برای ورود و خروج خون فراهم می‌کند. انتخاب نوع دسترسی به شرایط رگ‌ها و برنامهٔ درمان وابسته است.
نفرولوژی، جراح عروق و مرکز دیالیز زمان آماده‌سازی و مراقبت را هماهنگ می‌کنند. عملکرد دسترسی و نشانه‌های عفونت یا مشکل جریان در پیگیری بررسی می‌شوند. اطلاعات اختصاصی فیستول، گرافت و پرم‌کت در کلینیک دسترسی عروقی هم در دسترس است.
کلیهٔ پیوندی در مدل مفهومی پایین شکم قرار دارد و ارتباط آن با رگ‌ها و مثانه دیده می‌شود. پیوند یکی از گزینه‌های درمان نارسایی کلیه است. پیش از آن، شرایط فرد و اهداکننده و امکان انجام پیوند در مرکز تخصصی بررسی می‌شوند.
پس از پیوند، مصرف منظم داروهای تجویزشده و پایش عملکرد کلیه اهمیت دارند. تیم پیوند و نفرولوژی آزمایش‌ها و نشانه‌های عفونت یا مشکلات دیگر را پیگیری می‌کنند. داروها نباید خودسرانه تغییر کنند و برنامهٔ مراجعه با تیم پیوند هماهنگ می‌ماند.
این موضوع چگونه بررسی می‌شود؟
ارزیابی و ارجاع به مرکز پیوند
آمادگی و انجام عمل در مرکز تخصصی
پیگیری منظم داروها و عملکرد کلیه
ابزار و بررسی‌های مرتبط
ارزیابی پیش از پیوند، جراحی تخصصی و پایش آزمایشگاهی
مواد غذایی و مدل کلیه در تصویر به برنامهٔ تغذیهٔ فردی اشاره دارند. نیاز به پروتئین، نمک، مایعات و بعضی مواد معدنی با مرحلهٔ بیماری و نوع درمان تغییر می‌کند. رژیم مناسب فردی که دیالیز می‌شود ممکن است با فرد دیگری که دیالیز نمی‌شود تفاوت داشته باشد.
نفرولوژی و متخصص تغذیه، آزمایش‌ها، وزن، اشتها و برنامهٔ درمان را مرور می‌کنند. محدودکردن بی‌دلیل همهٔ غذاها می‌تواند تغذیه را دشوار کند؛ برنامه باید قابل اجرا و متناسب با نیازهای فرد باشد. مقدار مایعات و محدودیت‌ها بر اساس ارزیابی تیم درمان تعیین می‌شوند.
این موضوع چگونه بررسی می‌شود؟
مرور الگوی غذا و آزمایش‌ها
تنظیم برنامهٔ متناسب با درمان
بازبینی وزن، اشتها و نتیجه‌ها
ابزار و بررسی‌های مرتبط
شرح حال غذایی، آزمایش‌های خون و همکاری با متخصص تغذیه
مدل کلیه و حفاظ مفهومی کنار جعبهٔ دارو، موضوع مراقبت از کلیه را نشان می‌دهند. کنترل بیماری‌های همراه و مرور داروها بخشی از این مراقبت‌اند. بعضی مسکن‌ها، مکمل‌ها یا فرآورده‌های گیاهی ممکن است برای فرد مبتلا به بیماری کلیه مناسب نباشند.
فهرست داروهای نسخه‌ای و بدون نسخه را در ویزیت همراه داشته باشید. پزشک نیاز به تغییر مقدار یا نوع دارو را با عملکرد کلیه هماهنگ می‌کند. داروهای تجویزشده را خودسرانه قطع نکنید؛ برنامهٔ فعالیت، تغذیه و پیگیری بر اساس شرایط شما تنظیم می‌شود.
این موضوع چگونه بررسی می‌شود؟
مرور کامل داروها و مکمل‌ها
کنترل عوامل خطر و آزمایش‌های لازم
تنظیم مراقبت و پیگیری منظم
ابزار و بررسی‌های مرتبط
مرور داروها، اندازه‌گیری فشارخون و آزمایش‌های تجویزشده
آزمایش‌های خون و ادرار و تصویربرداری قبلی، فهرست داروها و مکمل‌ها و ثبت فشارخون یا قند را همراه بیاورید. اگر دیالیز یا پیوند انجام داده‌اید، مدارک و برنامهٔ درمان را نیز به پزشک نشان دهید.
مسیر بعدی شما
موضوع مرتبط را بخوانید، پروفایل پزشک را ببینید و نوبت مناسب را انتخاب کنید. ضرورت آزمایش، دستگاه یا درمان بعد از ارزیابی مشخص می‌شود.
مقدار مناسب آب برای همه یکسان نیست؛ به‌ویژه در بیماری پیشرفته یا دیالیز، برنامهٔ مایعات را از تیم درمان بگیرید.
تب همراه درد پهلو، درد شدید، کاهش چشمگیر ادرار یا علائم شدید دیگر نیاز به ارزیابی فوری دارند. در وضعیت اضطراری با ۱۱۵ تماس بگیرید؛ منتظر نوبت معمول نمانید.
